Μπάμπης Πραματευτάκης και Εύα Λαδιά: Ανέδειξαν την τοπική ιστορία μέσα από την Τέχνη

Με τη «Σπονδή στο μεγαλώνυμο Αρκάδι» κλείνει ο κύκλος εμπνευσμένων έργων

Η συναυλία του Σαββάτου με το έργο του Μπάμπη Πραματευτάκη «Σπονδή στο μεγαλώνυμο Αρκάδι» δεν αποτελεί μόνο τον επίλογο των φετινών εκδηλώσεων, για να τιμηθεί η επέτειος της συγκλονιστικής εθελοθυσίας , αλλά και την ολοκλήρωση μιας προσπάθειας του συνθέτη και της επί  37 χρόνια στενής του συνεργάτιδας Εύας Λαδιά να προβληθεί η τοπική ιστορία μέσα από την τέχνη

Με το Αρκάδι κλείνει ο κύκλος, μέσα στον οποίο έχουν συμπεριληφθεί και υμνηθεί εκτός από τη Μάχη της Κρήτης (σε ποίηση Δημήτρη Αετουδάκη αυτό), το ολοκαύτωμα των χωριών του Κέντρους, η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα,  η Αντίσταση της Κρήτης κατά του κατακτητή και άλλα ιστορικά γεγονότα

Βέβαια  το «δίδυμο» αυτό της καλλιτεχνικής δημιουργίας έχει ασχοληθεί και με άλλα θέματα  που υμνούν την Κρητική φύση ιδιαίτερα, αλλά είχε επικεντρωθεί στον τομέα της τοπικής ιστορίας ,  για τον οποίο και βραβεύτηκε επανειλημμένα από φορείς και εκτός Κρήτης

Στα θέματα αυτά στη συνέχεια η Εύα Λαδιά έδωσε μια διαχρονικότητα μεταφέροντάς τα σε ταινίες που με αυθεντικές αφηγήσεις μαρτύρων που έζησαν τα γεγονότα αποτελούν και πολύτιμα ιστορικά ντοκουμέντα Και όλα όπως πάντα αφιλοκερδώς  και από τους δύο ,με μοναδικό σκοπό να αποδοθεί τιμή στους ήρωες που μας χάρισαν το μεγάλο δώρημα της λευτεριάς

Η πρώτη του σύνθεση

Το Αρκάδι , όπως επιβεβαιώνει μια έρευνα στον τοπικό τύπο ενέπνεε πάντα τον Μπάμπη Πραματευτάκη Η πρώτη του σύνθεση  έχει αυτό το θέμα Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1954 με μεγάλη επιτυχία Από την επομένη κιόλας οι στήλες των εφημερίδων αναφέρονταν σε ένα νέο ταλέντο που ανέτειλε στη σύνθεση με πολλές προοπτικές να διακριθεί Όπως κι έγινε στη συνέχεια

Ακολούθησαν τα τραγούδια για το Αρκάδι . Ήταν τα ποιήματα που είχαν διακριθεί σε πανελλήνιο διαγωνισμό που είχε προκηρύξει η Νομαρχία Ρεθύμνης το 1988 επί εποχής  Βασιλικής Μόσιαλου

Αυτά παρουσιάστηκαν σαν ιντερμέδια, επτά χρόνια αργότερα σε θεατρικό έργο της Εύας Λαδιά

Μερικά χρόνια μετά, ο Μπάμπης Πραματευτάκης θα καθίσει και πάλι στο πιάνο για να γράψει τη μουσική στο ντοκιμαντέρ της Φερενίκης Βαλαρή και της Μαρίας Σακαδάκη Σακαράκη « Το Αρκάδι των Αγγέλων»που προβάλλεται συχνά και από την τηλεόραση της Βουλής Ήταν μια παραγωγή της Νομαρχίας Ρεθύμνου επί Γεωργίου Παπαδάκη νομάρχη

Ο εμπνευσμένος συνθέτης μας όμως ήθελε πάντα να ολοκληρώσει  ένα έργο για το Αρκάδι Όπως αναφέρει ο ίδιος στο πρόγραμμα της εκδήλωσης :

«To Aρκάδι ήταν το θέμα στην πρώτη μου απόπειρα να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου στην σύνθεση Ήταν ο χώρος , το μοναστήρι κι εκείνο το δέντρο που με ενέπνεαν . Εκείνο το δέντρο που έχει ακόμα στον κορμό του τα σημάδια από τη συγκλονιστική μέρα που έγινε η μονή  βωμός εθελοθυσίας Σ’ αυτό  εστίασα αυτή τη φορά το θέμα μου , για μια ακόμα  σπονδή στο μεγαλώνυμο Αρκάδι Μια ολοκληρωμένη  μουσική σκέψη που υμνεί το γεγονός με τα δικά μου εκφραστικά μέσα  Βέβαια η  μεγαλοσύνη εκείνου του γεγονότος δεν μπορεί να εκφραστεί απόλυτα με νότες, με λόγο με σμίλη και χρωστήρα Κάθε προσπάθεια όμως είναι  καλοδεχούμενη  Σαν ένα κερί στη μνήμη των ηρώων εκείνων Σαν ένα προσκύνημα στην κοίτη της  ανθρώπινης  υπέρβασης που  κανοναρχεί το χρέος κάθε ελεύθερης σκέψης ,κάθε απροσκύνητης συνείδησης»

Έτσι ξεκίνησε το έργο για το Αρκάδι πριν από πέντε χρόνια με διακοπές που απαιτούσαν οι συνθήκες επειδή έπρεπε να ολοκληρώσει στο μεταξύ τα έργα του « Ενώσεως Κλέος» και «Αντίσταση» Πάντα με τη βοήθεια της Εύας Λαδιά

«Το λιμπρέτο πρέπει να υπηρετεί τη σύνθεση»

Μας λέει σχετικά η εκλεκτή συνάδελφος:

« Η συνεργασία με το Μπάμπη Πραματευτάκη αποτελεί ένα μεγάλο σχολείο για μένα Έτσι ποτέ δεν παραπονέθηκα που αμέτρητοι στίχοι ,σε κάθε έργο, πήγαιναν  στην άκρη μέχρι ο μεγάλος μας συνθέτης να βρει αυτό που διευκόλυνε την έμπνευσή του να μεγαλουργήσει Θεωρώ ευλογία το γεγονός ότι σχεδόν σύντομα προσαρμόστηκα σε ένα πλαίσιο συνεργασίας που ενδεχομένως να μην  αποδέχεται η προσωπική φιλοδοξία Είχα όμως πάντα την πεποίθηση  ότι ο λιμπρετίστας πρέπει να  υπηρετεί τη μουσική σκέψη γιατί πίστευα και πιστεύω πως ο ποιητής είναι ο άγγελος του μουσικού που συνθέτει ένα έργο Αν ο στιχουργός επιμένει να υπερασπίζεται το δικό του πνευματικό μόχθο το έργο δεν θα τελειώσει ποτέ Μπορεί αυτό να ακούγεται υπερβολικό αλλά στην περίπτωσή μου το αποτέλεσμα κάθε δημιουργίας του Μπάμπη Πραματευτάκη θεωρώ ότι με δικαιώνει απόλυτα …»

Και αναφερόμενη στο έργο προσθέτει:

«Το έργο αποτελεί ένα συμφωνικό ποίημα σε πέντε μέρη Επειδή η σύνδεση κειμένων που είχα επίσης αναλάβει να κάνω με διευκόλυνε αξιοποίησα μικρά αποσπάσματα από έργα Παντελή Πρεβελάκη και Κώστα Απανωμεριτάκη που πάντα έχω υπόψη μου όταν ασχολούμαι με λιμπρέτο Σ’αυτά ο Μπάμπης Πραματευτάκης πρόσθεσε τα ποιήματα Ιωάννη Πολέμη και Μιχάλη Καυκαλά που είχε μελοποιήσει στο παρελθόν δημιουργώντας συγκλονιστικές μουσικές εικόνες …»

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του έργου που παρουσιάστηκε τον π. Δεκέμβριο στο ΠΑΛΛΑΣ της Αθήνας με μεγάλη επιτυχία είναι η ένταξη και αποσπασμάτων από την εκκλησιαστική υμνολογία που ταιριάζουν απόλυτα με το θέμα και το χώρο που διαδραματίζονται

Και αυτά η χορωδία του συλλόγου υπαλλήλων της Τραπέζης της Ελλάδος αποδίδει εξαιρετικά.

Αστείρευτη  πηγή έμπνευσης το Αρκάδι

Το Αρκάδι όμως ενέπνεε πάντα και την Εύα Λαδιά Όπως αναφέρει η ίδια ήταν η πρώτη εικόνα από το Ρέθυμνο, όταν ήρθε να εγκατασταθεί «νύφη» πια και χωρίς να έχει καμιά σχέση καταγωγής με την Κρήτη, πριν από 45 χρόνια

Αυτό το θέμα της έδωσε και το πρώτο βραβείο ποίησης το 1988 Είχε πάρει μέρος στον πανελλήνιο διαγωνισμό με το ποίημα « Της μάνας Κρήτης…»

Στα 1995 κι ενώ επρόκειτο να επισκεφθεί το Ρέθυμνο ο τότε πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος , με πρόταση του Μπάμπη Πραματευτάκη ο τότε νομάρχης Μανόλης Λίτινας της ζήτησε ένα θεατρικό έργο Ήταν μια λύση ανάγκης καθώς η περίπτωση να ανέβει το ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ του Πρεβελάκη προϋπόθετε και πολλά έξοδα και ικανό αριθμό ηθοποιών Και η Εύα Λαδιά μέσα σε …ώρες έγραψε το «Αρκαδίου έπος» καταφέρνοντας  να περιγράψει έμμετρα την Αρκαδική εθελοθυσία μέσα από τη ζωή και τη δράση της Χαρίκλειας Δασκαλάκη Ήταν η ηρωίδα που μιλούσε στην καρδιά της συγγραφέως καθώς είχε και η ίδια βιώσει δύσκολες στιγμές σαν μητέρα

Ότι  «κυοφορούσε» στη σκέψη της το θέμα φαίνεται και  από το μοιρολόι της Δασκαλοχαρίκλειας που είχε παρουσιάσει σε προηγούμενη εκδήλωση το 1987 κι είχε εντυπωσιάσει

Στη συνέχεια και για τις ανάγκες εκδηλώσεων παρουσίασε και άλλες δημιουργίες εμπνευσμένες από το Αρκάδι όπως η ταινία της « Από το Μέρωνα στο Αρκάδι» που παρουσίασε πέρυσι

Έπεται συνέχεια

Ο κύκλος με τα επετειακά θέματα φαίνεται να κλείνει για τους δύο δημιουργούς αλλά η συνεργασία δεν σταματά έστω κι αν ο Μπάμπης Πραματευτάκης εγκαταστάθηκε πλέον μόνιμα στην Αθήνα Εδώ και λίγο καιρό έχουν  ξεκινήσει ένα νέο έργο , μια έγκληση μνήμης για τα θύματα της μισαλλοδοξίας Το πρώτο μέρος μάλιστα είναι αφιερωμένο στο Παύλο Μπακογιάννη , στενό συνεργάτη του Μπάμπη Πραματευτάκη όταν εργαζόταν στη Βαυαρική Ραδιοφωνία του Μονάχου Και έπεται συνέχεια καθώς τα γεγονότα πάντα δίνουν αφορμή για δημιουργία Και η Τέχνη αποτελεί το καλύτερο μέσον έκφρασης για να τα αναδείξει ανάλογα.

Σχετικά άρθρα

Δείτε επίσης

Close