Nova Professional Economy 23 euro!!!

Η θρησκευτική πίστη των Ρεθεμνιωτών και των κρητικών και πως αυτή εκφράζεται στη κοινωνική τους συμπεριφορά

Γράφει ο Γιώργος Ουρανός

ouranosgeo@gmail.com

“Και οι ευχές τους μά και οι όρκοι τους , πάντα στον Χριστό και στην Παναγιά αναφέρονται !”

Ο ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΤΩ ΤΡΙΠΟΔΟ ΣΤΟ ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟ

Άραγε θα μπορούσε να φανταστεί κανείς κάποιο Κρητικό χωριό που να μην έχει εκκλησία !

Έ , μα τότε δεν θάταν χωριό αλλά κάποιο Μετόχι ! Το Μετόχι δεν ήταν ένα  μικρό χωριό παρ΄ όλο που είχε δύο τρία κτίσματα . Ανήκε συνήθως σε μια μόνο οικογένεια και είχε τον  σκοπό της εποχικής μόνο κατοίκησης.. Το  μετόχι από μόνο του, δεν είχε εκκλησία.  Σε κάποιες βέβαια  περιπτώσεις  μερικά τέτοια Μετόχια , κοντινά μεταξύ τους  ,αποτέλεσαν αργότερα ένα χωριό, όπως τα Μετόχια κάμπου (τα Αγγελιανά ) και τα Αναχούρδω Μέτοχα   (η Ελεύθερνα )στο Μυλοπόταμο , αλλά και τα Φραντζεσκιανά Μετόχια στο Δυτικό Ρέθυμνο.   Έ , τότε ,σ΄αυτούς τους νεοδημιουργημένους οικισμούς  έκτισαν  και  τις εκκλησίες τους ! Χωριό πάντως χωρίς εκκλησία , στο Ρέθυμνο τουλάχιστον , δεν υπήρξε !  Από τα μικρότερα ίσως χωριά  της Κρήτης  είναι ο οικισμός του Κάτω Τριπόδου στο Μυλοπόταμο,  με μόλις τέσσερα κτίσματα όπου κατοικούσαν  τέσσερεις οικογένειες. Είχαν όμως  και αυτοί , τη μικρή τους εκκλησία  , τον Άγιο Ανδρέα .

Ο ΘΡΗΝΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ – ΟΙ ΤΕΛΕΤΕΣ

Η καθημερινότητα των Κρητών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις θρησκευτικές τελετές και τις συνήθειες  της χριστιανικής λατρείας.  Ολόκληρη η κοινωνική τους ζωή  είναι στηριγμένη στις αξίες της ορθόδοξης πίστης. Ο εφημέριος του χωριού είναι πρόσωπο που όλοι σέβονται και εκτιμούν . Η εκκλησία του χωριού είναι πάντα χτισμένη σε περίοπτη θέση ίσως  και στη καλύτερη τοποθεσία του οικισμού .   Είναι από τα πρώτα κτίσματα  το οποίο φρόντισαν να χτίσουν , αμέσως  μετά τα σπίτια τους  , οι κτήτορες του χωριού .   Και βέβαια τότε η εκκλησία  όταν  πρωτοχτίστηκε  ήταν μικρή που όμως αργότερα την ξανάκτισαν μεγαλύτερη για να καλύπτει τις λατρευτικές ανάγκες  των κατοίκων του χωριού που ωστόσο είχε μεγαλώσει !   Αυτό σίγουρα δεν συνέβει στην περίπτωση του Κάτω Τριπόδου αφού το χωριουδάκι ποτέ δεν μεγάλωσε και έτσι η εκκλησία του Αγίου Ανδρέα παρέμεινε μικρή όπως ήταν  όταν   πρωτοχτίστηκε  !

Οι τελετές της Ορθοδοξίας , όπως  του εσπερινού , της Κυριακάτικης λειτουργίας , των Μεγάλων εορτών , αλλά και του Επιτάφιου ή του Ευαγγελισμού ,  είναι  μέρος του ψυχισμού των Κρητών.   Και βέβαια  στις  πιό σημαντικές  στιγμές της κοινωνικής τους ζωής , στη βάφτισή , στο γάμο και  στο θάνατο , τον πρώτο λόγο πάντα τον έχει η  θρησκευτική τελετή !

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ  ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ

Η ορθόδοξη πίστη των Κρητών   αποτέλεσε το κύριο  ειδοποιό τους  χαρακτηριστικό,  με βάση το οποίο οικοδομήθηκε η Εθνική τους  συνείδηση και από τότε εμφανίζονται ως ενιαία οντότητα .  Πριν τη διάδοση του χριστιανισμού στη Κρήτη , το νησί  ήταν χωρισμένο σε πόλεις – κράτη που πολύ  συχνά βρίσκονταν σε σύγκρουση μεταξύ τους.   Η απόκτηση αυτή  της Εθνικής τους συνείδησης ήταν και ο κύριος λόγος που μπόρεσαν οι Κρήτες  και άντεξαν  για αιώνες να παλεύουν για  την Εθνική του υπόσταση  παρά τις συνεχείς υποδουλώσεις στους κατά καιρούς  κατακτητές τους.  Η πίστη τους στο Χριστό ήταν εκείνη που τους όπλισε με δύναμη να αντέξουν τα μαρτύρια , τις κακουχίες , τους εξευτελισμούς  ,και όλα τα δεινά που έφερναν οι κατακτητές .  Ήταν η αναφορά τους για την διατήρηση της οντολογικής τους ταυτότητας !   Γιατί αν την έχαναν , θα καταντούσαν δούλοι και υποτελείς και σιγά-σιγά η Εθνική τους ταυτότητα θα εκμηδενίζονταν και σαν λαός θα αφανίζονταν .

Η ΚΑΤΑΝΥΞΗ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ

 ΛΑΟΙ ΠΟΥ ΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑΝ

Η ιστορία μας διδάσκει πως υπήρξαν σπουδαίοι λαοί που αφανίστηκαν σε παλιότερες περιόδους , μετά από συγκρούσεις με άλλους ισχυρότερους λαούς . Ένας τέτοιος σημαντικός λαός που δεν υπάρχει πια  ήταν οι Καρχηδόνιοι ,που η χώρα τους βρισκόταν στη Μεσόγειο , στα δυτικά της Κρήτης  στη θέση της σημερινής Λιβύης . Οι συνεχείς  συγκρούσεις με την πολύ ισχυρή τότε Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία αφάνισαν τους πάλε ποτέ  κραταιούς Καρχηδόνιους . Το ανάλογο συνέβη και με τους Αρχαίους Ιλλυριούς που ζούσαν στο χώρο της σημερινής Αλβανίας και του Μαυροβουνίου.  Ως λαός , ύστερα από την κατάκτησή τους  από τους Ρωμαίους , και αργότερα από τους Βυζαντινούς αφανίστηκαν και αφομοιώθηκαν από τους κατακτητές  Αλλά και άλλοι λαοί είχαν  παρόμοια τύχη όπως   οι Ούνοι ,  οι Μήδοι , οι Θράκες,   οι Φοίνικες ,  και δεκάδες άλλοι.

Η ΑΚΛΟΝΗΤΗ ΠΙΣΤΗ  ΚΑΙ Ο ΔΙΤΤΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ

Στην σχετικά πρόσφατη  ιστορία της Κρήτης  την περίοδο της Ενετοκρατίας , δεν αναφέρονται σημαντικές θρησκευτικές διώξεις , και αυτό οφείλεται είτε στην ανοχή των Ενετών λόγω της διπλωματικής τους στάσης έναντι των  Κρητών  ,είτε και στην ομοιότητα του θρησκευτικού τους δόγματος , του καθολικισμού , με την Ορθοδοξία.  Ωστόσο υπήρξαν μεγάλες προσπάθειες  προσηλυτισμού  στην καθολική εκκλησία με ιεραπόστολους απεσταλμένους από την Παπική εκκλησία.   Σε αντίθεση με την Ενετική εποχή , η περίοδος της Τουρκοκρατίας από τα μέσα του 17ου αιώνα και μετά  , και εξ΄αιτίας της σκληρότητας των κατακτητών αλλά  και της τεράστιας προσπάθειάς  τους για εξιλαμισμό  του Κρητικού πληθυσμού ,  η θρησκευτική συνείδηση των Κρητών φτάνει στο αποκορύφωμα .  Οι συνεχείς συγκρούσεις με τους κατακτητές είχαν  διττό χαρακτήρα , και Εθνικό και συνάμα θρησκευτικό .  Οι μεν Κρήτες ανέφεραν τους κατακτητές ως αντίχριστους οι δε Τούρκοι τους Κρήτες ως απίστους . Δύο ήταν κυρίως οι λόγοι που έκαναν τους Κρήτες να μάχονται σαν λιοντάρια απέναντι στους Τούρκους .   Ο πρώτος ήταν η αγάπη τους για τον τόπο τους και τους δικούς τους ανθρώπους !  Ο δεύτερος ήταν η αγάπη τους για την πίστη τους , τον Χριστό τους και την Παναγιά τους ! Αυτή τους η θρησκευτική προσήλωση , ήταν και το ισχυρότερο στοιχείο που τους διαφοροποιούσε απόλυτα από τους κατακτητές και έτσι κατάφεραν παρά τους δυόμιση αιώνες κατάκτησης , να διατηρήσουν την Εθνική τους ταυτότητα .

  Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

Οι θρησκευτικές τελετές διαπνέονται από την πνευματικότητα που τους αρμόζει και μάλιστα στις περιοχές της ενδοχώρας , εντάσσονται στην καθημερινότητα των κατοίκων .Η μεγάλη όμως προσφορά της Ορθοδοξίας στη καθημερινότητα των πιστών είναι η δυνατότητά που τους παρέχει να επικοινωνούν με τα θεία μέσω της προσευχής είτε στις εκκλησίες είτε ιδιωτικά,  στο χώρο τους . Οι ιερωμένοι κρίνονται ως οι διαμεσολαβητές ανάμεσά τους και γιαυτό  περιβάλλονται με σεβασμό  από τους πιστούς .  Όσον αφορά την εκκλησία της Κρήτης μπορούμε να υπερηφανευόμαστε που τόσο κατά τους   αγώνες κατά των Τούρκων όσο και κατά των Γερμανών κατακτητών είχε πολλούς μαχητές και Ήρωες !  Κατανοούμε λοιπόν ότι η  ορθόδοξη πίστη και ο ψυχισμός του Κρητικού λαού πολύ συχνά  παρουσιάζουν υψηλή ταύτιση , που ανάγεται στα πρωτοχριστιανικά χρόνια και συνεχίζεται ως και τη σημερινή μας εποχή . Και εν τέλει  οι Ρεθύμνιοι αλλά  και όλοι οι Κρήτες θα πορεύονται με αυτή  τη διττή υπόσταση της οντολογικής τους ύπαρξης .  Αφ΄ενός της αγάπης τους για τον τόπο τους και αφ΄ετέρου της αγάπης τους για το Χριστό τους !

Υ.Γ. Με μεγάλη μας χαρά θα λαβαίναμε τα e-mail σας , για σχόλια , παρατηρήσεις, κριτική ή επιβράβευση.

Σχετικά άρθρα

Δείτε επίσης

Close