Σταύρος Αρναουτάκης

Το Brexit «χτυπά» την Κρήτη: Οι συνέπειες σε προϊόντα και τουρισμό

Τουρισμός και εξαγωγές οι δύο τομείς της κρητικής οικονομίας που θα “νιώσουν” την επίδραση

Το Brexit ήταν ούτως ή άλλως προβληματικό από την αρχή ως σενάριο. Όπως απέδειξαν τα γεγονότα, ακόμα και οι πιο σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πίστευαν ότι θα κατάφερναν να πετύχουν αυτό το αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα. Πόσω μάλλον οι κυβερνώντες, ακόμα και σήμερα, συντηρητικοί, που πιάστηκαν κυριολεκτικά στον ύπνο χωρίς ένα αξιόπιστο “σχέδιο Β”. Γιατί όμως το Brexit πρέπει να μας προβληματίζει έντονα και ως Κρητικούς;

Μα γιατί σε δύο κρίσιμους πυλώνες, τις εξαγωγές – κυρίως αγροτικών προϊόντων – και τη “βαριά” βιομηχανία μας, τον τουρισμό, οι σχέσεις με τη Γηραιά Αλβιόνα έχουν ιδιαίτερη σημασία… με το όποιας μορφής Brexit να απλώνει τη σκοτεινή σκιά του. Είναι ενδεικτικό ότι η βρετανική αγορά αποτελεί τον 7ο κυριότερο προορισμό για τα ελληνικά προϊόντα, ενώ η Βρετανία αποτελεί τον 14ο μεγαλύτερο προμηθευτή της Ελλάδας. Σε απλή γλώσσα, η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση θα σημάνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα αποτελεί πλέον μια τρίτη χώρα για την Ευρώπη, με ό,τι αυτό σημαίνει σε περιορισμούς και δασμούς που μένει να αποκρυσταλλωθούν όταν και αν ξεκαθαρίσει το περίπλοκο σκηνικό και λυθεί το παζλ.

Για την Κρήτη οι Βρετανοί όχι μόνο βρίσκονται στην τριάδα των κορυφαίων ταξιδιωτών στο νησί μας μαζί με τους Γερμανούς και τους Γάλλους, αλλά αφήνουν και ένα σημαντικό μερίδιο στον κρατικό κουμπαρά και την τοπική οικονομία κάνοντας τις διακοπές τους. Το Brexit θα έχει επιπτώσεις και σε άλλους τομείς του εμπορίου, όπως τις διαδικτυακές συναλλαγές για προϊόντα υψηλής τεχνολογίας όπου οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών είναι εξαιρετικά στενές, αλλά και γενικά για τις τιμές των προϊόντων που εισάγουμε, όπως αυτοκίνητα, φαρμακευτικά προϊόντα, ρούχα και βιντεοπαιχνίδια, είδη σπιτιού και υγιεινής, ζωοτροφές μαζί με μια πλειάδα δημοφιλών βρετανικών προϊόντων, όπως τσάι, τυρί, σοκολάτες, καθώς βεβαίως τζιν και ουίσκι! Στην εξίσωση πρέπει να προστεθεί και ο μεγάλος αριθμός Ελλήνων σπουδαστών που βρίσκονται στα βρετανικά πανεπιστήμια και σχολές, και ο οποίος ανέρχεται σε 10.045, καθώς και των μεταναστών που εργάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Τουρισμός και εξαγωγές οι δύο τομείς της κρητικής οικονομίας που θα “νιώσουν” την επίδραση

Ζημιά από πολλές απόψεις θα υποστούν οι ελληνικές εξαγωγές των αγροτοκτηνοτροφικών προϊόντων προς τη Μεγάλη Βρετανία από το Brexit, όπως τόνισε κατηγορηματικά στη “Νέα Κρήτη” χθες ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης Αλκιβιάδης Καλαμπόκης. «Δεν είναι μόνο η διαφορά των τιμών. Ένα ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα θα είναι ότι πλέον η Μεγάλη Βρετανία από ευρωπαϊκή χώρα θα μετατραπεί σε τρίτη χώρα και τότε οι εξαγωγές μας θα μπουν σε… αχαρτογράφητα νερά», όπως χαρακτηριστικά μας είπε!

«Προφανώς θα υπάρχουν ανακατατάξεις, οι οποίες κατά τη γνώμη μου δε θα είναι – οι περισσότερες – θετικές. Το ισοζύγιο γέρνει προς το αρνητικό. Μέχρι τώρα οι συναλλαγές μας με την Αγγλία είχαν μια πεπατημένη. Αυτή η πεπατημένη αυτή τη στιγμή αλλάζει. Είναι ακόμη ένα αχαρτογράφητο τοπίο. Εδώ βλέπετε ότι η Τερέζα Μέι προσπαθεί να περάσει το Brexit και το καταψηφίζει το βρετανικό Κοινοβούλιο. Δηλαδή έχει δεχτεί τριπλή ήττα. Άρα, και από τους ίδιους υπάρχει θέμα… Αντιλαμβάνεστε ότι αυτή τη στιγμή είμαστε σε ένα αχαρτογράφητο τοπίο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, που κατά τη δική μου εκτίμηση συνεπάγεται ότι οι επιπτώσεις οι περισσότερες θα είναι αρνητικές»…

Στο ερώτημά μας τι επιπτώσεις θα μπορούσε να είναι αυτές, ο Άλκης Καλαμπόκης απαντά: «Δεν είναι μόνο η πιθανή αύξηση των τιμών. Είναι και το θέμα των τελωνειακών διαδικασιών που θα αλλάξουν. Γιατί η Ε.Ε. είναι μια ελεύθερη ζώνη. Τα προϊόντα ταξιδεύουν χωρίς δυσκολία: από την Κρήτη στο Βέλγιο, στην Ολλανδία, τη Γερμανία κ.λπ. Φεύγει το φορτηγό από το Ηράκλειο και σε τρεις μέρες είναι Γερμανία. Δεν υπάρχουν τελωνειακές διατυπώσεις και απαιτήσεις που υπάρχουν σε άλλες χώρες. Η Βρετανία θα είναι πλέον μια τρίτη χώρα»…

Τι εξάγουμε στη Βρετανία

Όσο για τα βασικότερα προϊόντα που εξάγουμε μέχρι σήμερα προς τη Μεγάλη Βρετανία; Το βασικότερο για την Κρήτη είναι το επιτραπέζιο σταφύλι τύπου “Τόμσον”. Αλλά εξάγουμε και ελαιόλαδο, νωπά κηπευτικά και άλλα, ενώ μέχρι πριν από κάμποσα χρόνια στέλναμε και σταφίδα. Μπορεί σήμερα να μην υπάρχουν σταφίδες για εξαγωγή στην Αγγλία, αλλά στη χώρα αυτή εξάγεται η μαύρη κορινθιακή σταφίδα, που πάει πάρα πολύ καλά. Σε επίπεδο χώρας, το εξαγωγικό πρότυπο της Ελλάδας προς τη Βρετανία χαρακτηρίζεται ως εξελιγμένο, καθώς αφορά σε ποσοστό 60,5% βιομηχανικά προϊόντα, ενώ ακολουθούν με 29,5% τα αγροτικά προϊόντα. Τα βερίκοκα, τα κεράσια και τα ροδάκινα αναδεικνύονται οι “πρωταθλητές” όλων των αγροτικών προϊόντων. Η αξία των εξαγωγών είναι στα 234,5 εκατ. ευρώ και γίνονται ανάρπαστα αποσπώντας το 29,4% στην Αγγλία.

Στα λαχανικά η Ελλάδα είναι ο τρίτος προμηθευτής στην Αγγλία, με τα προϊόντα μας να αντιπροσωπεύουν το 8,5% των εισαγωγών τους, αντίστοιχα. Η αξία των εξαγόμενων λαχανικών είναι 237,9 εκατ. ευρώ.

Το παρθένο ελαιόλαδο αγοράζεται επίσης από την Αγγλία, αποσπώντας το 2,7% των εισαγωγών τους. Η αξία του εξαγόμενου ελαιολάδου είναι 198,1 εκατ. ευρώ. Τέλος οι ελληνικές ντομάτες πωλούνται στην Αγγλία με ποσοστό 13,2%, όπου καταλαμβάνουμε την τέταρτη θέση των προμηθευτών.

Προβληματισμός για τις εξελίξεις στη Γηραιά Αλβιόνα – Οι κίνδυνοι και οι ανησυχίες…

Σύμφωνα με την επίσημη απογραφή από το 2002, 105.498 Έλληνες έχουν αποκτήσει αριθμό ασφάλισης που τους επιτρέπει να ζουν και να εργάζονται στη Βρετανία, με τους 83.000 από αυτούς να έχουν εγκαταλείψει την Ελλάδα για το Ηνωμένο Βασίλειο από το 2009, συνεπεία βεβαίως της κρίσης.

Παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Μέι για το καθεστώς που θα διέπει μετά το Brexit τους Ευρωπαίους πολίτες οι οποίοι θα διαβιούν στη χώρα, εντούτοις ουδείς γνωρίζει πώς θα μπορούσαν να εξελιχθούν τα πράγματα. Ειδικά όσον αφορά στον τουρισμό, η μεγάλη ανησυχία είναι τι θα συμβεί στο θέμα των ταξιδιωτικών εγγράφων των Βρετανών που επισκέπτονται χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης… Αν θα απαιτούνται διαβατήρια και βίζες το πρόβλημα βρίσκεται ήδη προ των πυλών, μιας που δεν έχει αποσαφηνιστεί το μείζον αυτό ζήτημα. Θέμα θα υπάρξει και σε μια πιθανή υποτίμηση της στερλίνας, συνεπεία ενός σοκ λόγω Brexit ή αρκετών άλλων παραμέτρων, με άμεσες συνέπειες στις τουριστικές ροές από τη Βρετανία.

Το περίπλοκο αυτό παζλ έχει κινητοποιήσει τον Σύνδεσμο Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), ο οποίος έθεσε υπόψη του υπουργείου Εξωτερικών μια σειρά από θέματα τα οποία χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης, με πρώτο και σημαντικότερο αυτό των ταξιδιωτικών εγγράφων. Όπως αναφέρει, σε πολλά περιφερειακά αεροδρόμια, δηλαδή πλην Αθηνών και Θεσσαλονίκης, κατά τη θερινή σεζόν ο χρόνος αναμονής κατά τον έλεγχο διαβατηρίων υπερβαίνει και τη 1,5 ώρα. Η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί σε περίπτωση ενός Brexit χωρίς συμφωνία ή σε περίπτωση συμφωνίας που δεν περιλαμβάνει ειδική πρόνοια για την αντιμετώπιση των Βρετανών τουριστών. Ο ΣΕΤΕ επισημαίνει στο ΥΠ.ΕΞ. τις ανησυχίες του για την ενημέρωση, ότι, μετά την 1η/1/2020 και για λόγους ασφαλείας, οι εισερχόμενοι ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ε.Ε., αλλά και οι ταξιδιώτες από την Ε.Ε. που προέρχονται από χώρες εκτός Ε.Ε., κατά την πρώτη είσοδό τους σε χώρα της Ε.Ε. θα δακτυλοσκοπούνται και θα φωτογραφίζονται στο πρόσωπο, ώστε να αποτυπωθούν τα βιομετρικά χαρακτηριστικά τους. Η διαδικασία αυτή θα επαναλαμβάνεται αν το επόμενό τους ταξίδι στην Ε.Ε. απέχει χρονικά περισσότερο από τρία χρόνια από το προηγούμενο. Ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση της διαδικασίας για κάθε ταξιδιώτη εκτιμάται σε 4’-5’. Όπως είναι εύκολα αντιληπτό, σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, σε περίπτωση που οι Βρετανοί τουρίστες αντιμετωπιστούν όπως όλοι οι τουρίστες εκτός Ε.Ε., αναμένεται οι ανάγκες σε αστυνομικούς για τη διεκπεραίωση των σχετικών διαδικασιών να είναι αυξημένες κατά τουλάχιστον 30% – πιθανότατα και περισσότερο αν συνυπολογιστούν και οι Έλληνες πολίτες κατά την πρώτη είσοδό τους από ταξίδι στη Βρετανία. Σημαντικό, σύμφωνα με τον ΣΕΤΕ, είναι και το θέμα της φορολογικής και δασμολογικής αντιμετώπισης του Ηνωμένου Βασιλείου από τις χώρες της Ε.Ε. ως “τρίτης χώρας” μετά το Brexit. Αν η έξοδος γίνει με τον “σκληρό” τρόπο, χωρίς συμφωνία, «αυτό αναμένεται να έχει πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις, που δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα ο τρόπος αντιμετώπισής τους».

Το προφίλ των Βρετανών τουριστών στην Κρήτη

Ειδικά για την Κρήτη οι ανησυχίες είναι αυτονόητες, καθώς σε πρόσφατη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, που δημοσιεύτηκε αναλυτικά από τη “Νέα Κρήτη”, καταδείχτηκε η δυναμική του τουριστικού ρεύματος από τη Βρετανία στην τριάδα μαζί με τους Γερμανούς και τους Γάλλους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν στη μελέτη, οι Βρετανοί ανέδειξαν την Κρήτη σε δεύτερο στην επιλογή τους ταξιδιωτικό προορισμό στην Ελλάδα, ξοδεύοντας κατά 8% περισσότερα ανά επίσκεψη το 2017 σε σχέση με το 2016 (728 ευρώ έναντι 675 ευρώ το 2016, ποσό που αποτέλεσε και τη μέγιστη τιμή πανελλαδικά). Δεύτερη κατατάχτηκε η Κρήτη όσον αφορά στη δαπάνη ανά διανυκτέρευση, με αντίστοιχη αύξηση 8% σε σχέση με το 2016 (84 ευρώ αντί 77 το 2016). Το ποσό αυτό αποτέλεσε το μεγαλύτερο από τον μέσο όρο της χώρας για τους ταξιδιώτες από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ήταν 78 ευρώ (73 το 2016, με μεταβολή 6,3%). Δεύτερη ήταν η Κρήτη σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα και στη μέση διάρκεια παραμονής των Βρετανών με 8,7 νύχτες, διάστημα αντίστοιχο του 2016.

Έκτακτα μέτρα για άτακτο Brexit

Με δεδομένη την ανησυχία της Ευρώπης για τις εξελίξεις κατόπιν αιτήματος του Ευρωκοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έκτακτα μέτρα για το μετριασμό των επιπτώσεων της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. χωρίς επίτευξη συμφωνίας.

Αυτά τα μέτρα περιλαμβάνουν νομικές δικλίδες για τους σπουδαστές και καθηγητές που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Erasmus στο Ηνωμένο Βασίλειο και αυτούς που προέρχονται από αυτό, ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις δραστηριότητές τους. Προβλέπεται επίσης η συνέχιση της χρηματοδότησης των διασυνοριακών και διακοινοτικών προγραμμάτων στην Ιρλανδία και τη Βόρεια Ιρλανδία, καθώς και η διατήρηση βασικών υπηρεσιών αεροπορικών και οδικών μεταφορών ανθρώπων και αγαθών μεταξύ της Ε.Ε. και του Ηνωμένου Βασιλείου. Θα πρέπει ακόμη να επιτραπεί σε αλιευτικά της Ε.Ε. και του Ηνωμένου Βασιλείου να συνεχίσουν προσωρινά να δραστηριοποιούνται σε ύδατα και των δύο πλευρών.

Τα μέτρα αυτά δεν εξομοιώνουν τα οφέλη της ιδιότητας του κράτους-μέλους ή της προτεινόμενης μεταβατικής συμφωνίας. Έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια και υιοθετούνται μονομερώς από την Ε.Ε., ενώ κάποια από αυτά λαμβάνονται υπό την προϋπόθεση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα υιοθετήσει παρόμοια μέτρα (αμοιβαιότητα).

 

neakriti.gr

Nova Professional Economy 23 euro!!!

Σχετικά άρθρα