Διαχρονικά και με το πέρας των αιώνων, οι πολύπλευρες ανάγκες μιας κοινωνίας οδεύουν ως προς την δημιουργία κοινωνικοπολιτισμικών πλαισίων και δομών που διαμορφώνουν και, παράλληλα, μεταλαμπαδεύουν τον χαρακτήρα, τα ιδανικά και κατ΄επέκταση το ιδιαίτερο πολιτισμικό προσωπείο, της εκάστοτε κοινωνίας.

Υπό αυτό, το πρίσμα και σκεπτικό, η ανάγκη για τη δημιουργία ενός ισχυρού, αυτοδύναμου, ανώτατου εκπαιδευτικού ιδρύματος, (και) στην Κρήτη, είχε προκύψει από νωρίς. Ακόμη, και σήμερα, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, λογίζεται ως το τρίτο, ανώτατο, ελληνικό πανεπιστήμιο, λόγω γεωγραφικών και δημογραφικών παραγόντων και συνεχίζει να λειτουργεί .. με ιδιαίτερο σθένος και ξεχωριστή αυταπάρνηση παρά τις όποιες δυσκολίες και πολύπλευρες προκλήσεις της εποχής μας. Για πόσο, ακόμη, όμως .. ; θα αναρωτηθώ, χαμηλόφωνα ..

Ολοκληρώνοντας το εισαγωγικό μας σημείωμα, κρίνεται αναγκαίο να τονιστεί ότι το Ιδρυτικό Διάταγμα δημοσιεύτηκε μόλις το 1973, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει σημαντικά η όλη δημιουργία του. Έδρα του Πανεπιστημίου Κρήτης ορίστηκε η πόλη μας, το Ρέθυμνο, όπου αποφασίστηκε να παραμείνει η ενιαία ακόμη τότε Φιλοσοφική Σχολή, ενώ, στο γειτονικό Ηράκλειο αποφασίστηκε να εγκατασταθεί η Σχολή Θετικών Επιστημών. Η Φιλοσοφική Σχολή, του Ρεθύμνου, δέχεται για πρώτη φορά φοιτητές το 1977 – 1978, ενώ, παράλληλα, από το 1983 λειτουργεί με τρία διακριτά, Προπτυχιακά Τμήματα Σπουδών: το Τμήμα Φιλολογίας, το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας και το Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών (σημερινό: Τμήμα Φιλοσοφίας).

Μερικές δεκαετίες, αργότερα, και εν έτη 2026 - ως Ρέθυμνο και Πανεπιστήμιο Κρήτης, γενικότερα - ερχόμαστε αντιμέτωποι με μία νέα πραγματικότητα .. με μία νέα τάξη πραγμάτων, στην οποία τα Τμήματά μας υποβαθμίζονται, καθημερινά, χάνουν την πραγματική τους αξία και ανταγωνίζονται αμφίβολης ποιότητας προγράμματα σπουδών - από το εξωτερικό. Θαρρώ .. ίσως, δεν κάνω λάθος .. ότι η πτώση των βάσεων και η συνεχής αύξηση των κενών θέσεων φοίτησης, στα εν λόγω τμήματα, δεν είναι συγκυριακή. Είναι αποτέλεσμα μιας ενιαίας πολιτικής που στοχεύει στην πλήρη εξαφάνιση των ανθρωπιστικών σπουδών, όλων, εκείνων, δηλαδή, των προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών που έχουν να κάνουν με τον άνθρωπο, την κοινωνία, την λογική του σκέψη, γενικότερα. Σαφώς, και το οξύ στεγαστικό πρόβλημα σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος ζωής είναι ανασταλτικοί παράγοντες, ώστε, ένας νεαρός ή μία νεαρή να σπουδάσει ένα τέτοιους είδους, γνωστικό, αντικείμενο .. όμως, δε θα συμφωνήσω πλήρως με τέτοιου είδους επιχειρήματα, καθώς, την ασφάλεια ή μη της επαγγελματικής αποκατάστασης την δημιουργεί η εκάστοτε κοινωνία - από μόνη της και εν πλήρη αρμονία των αναγκών της. Με άλλα λόγια, την δημιουργεί με βάση τις προτεραιότητές της και τις κατευθυντήριες γραμμές που ορίζει, στοχεύοντας εν συνεχεία την εξέλιξη, την πρόοδο και την ευημερία της. Εμείς, δυστυχώς, έχουμε δώσει έμφαση στον φθηνό τουρισμό και συνάμα στο ευκαιριακό κέρδος.

Τόσο, απλά. Τόσο, αληθινά.

Και για να σας προλάβω. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο σε τοπικό επίπεδο. Είναι σε εθνικό .. πόσο μάλλον σε περιφερειακό. Και τούτο, γιατί, τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, της περιφέρειας, είναι εκείνα που φυτοζωούν, μεταξύ ύπαρξης και ανυπαρξίας ..

Ολοκληρώνοντας τον έντονο προβληματισμό μου, με αφορμή τα τελευταία αποτελέσματα των βάσεων 2026, ας μοιραστώ την προσωπική μου εμπειρία. Προσωπικά, είχα την ιδιαίτερη χαρά και τιμή να ολοκληρώσω το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών, εδώ, στο Ρέθυμνο. Και δε το μετανιώνω. Θλίβομαι, όμως, όταν διαπιστώνω ότι κάθε χρόνο εισάγονται ολοένα και λιγότεροι/ -ες φοιτητές/ - τριες, σε αυτό. Όχι, γιατί, δεν είναι ιδανικό τμήμα φοίτησης .. αλλά, γιατί, τα τελευταία χρόνια, έχει περιοριστεί μονάχα στον κλάδο, της Φιλοσοφίας. Στοχευμένα. Με στόχο την ολοένα και περισσότερη υποβάθμιση και εν - τέλη εξαφάνισή του. Τα παραδείγματα πολλά και αναρίθμητα, ανά την ελληνική περιφέρεια και δεν χρειάζεται να τα απαριθμούμε, συνεχώς, ένα προς ένα, αλλά, αντιθέτως, να αναγνωρίζουμε και να αναδεικνύουμε τα πραγματικά κίνητρα της κάθε πολιτικής απόφασης .. και μετέπειτα ενέργειας.

Καιρός, λοιπόν, να δράσουμε με δραστικά μέτρα ! Όσο αργά και εάν είναι .. εάν θέλουμε ένα πανεπιστημιακό Ρέθυμνο και μία ισχυρή περιφέρεια που μπορεί να στηριχθεί στα πόδια της ! Είναι κοινώς αποδεικτό, εξάλλου, ό,τι όταν κλείνει μία σχολή ή/και ένα οποιοδήποτε τμήμα ανά την περιφέρεια, δεν ξανανοίγει .. αφήνοντας ανεπανάληπτες πληγές στο σύνολο, της αγοραστικής δύναμης, του κοινωνικού και πολιτισμικού κεφαλαίου της εκάστοτε περιοχής. Καλός ο τουρίστας με τα ευκαιριακά φράγκα που διαθέτει και αφήνει στον τόπο ..

Όμως, ο φοιτητής είναι εκείνος, ο οποίος αποτελεί το βασικό κύτταρο και τον βασικό αιμοδότη της ελληνικής, πανεπιστημιακής, περιφέρειας ..

Ας τον προστατέψουμε, με όλες μας, τις δυνάμεις, λοιπόν !

_________________________

Υ.Σ: Όταν ακούς τον κ. Ιωαννίδη να τονίζει δημοσίως ότι η παρουσία των ελληνικών κειμένων στο διαδίκτυο είναι μόλις στο 0.5% - και ολοένα και συρρικνώνεται - καταλαβαίνεις προς τα που πας ως χώρα, ως έθνος και πολιτισμός. (Πηγή: W3Techs).

Υ.Σ1: Όλη, η συνέντευξη του κ. Ιωαννίδη στον εξαίρετο και έγκριτο δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνι, εδώ: Γιάννης Ιωαννίδης: “Το Καμένο Πρόσωπο της Ελλάδας - Η Αχρηστοκρατία” |