Επί του παρόντος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση που έχει καταθέσει η Ιρλανδία, χώρα µε µέγεθος και δυναµική κοντά στα ελληνικά δεδοµένα. Η πρόταση αφορά σε επιδότηση 50% επί των τιµολογίων που κόπηκαν το 2021 από τους Ιρλανδούς αγρότες για την αγορά λιπασµάτων, η οποία θα δοθεί υπό την µορφή κουπονιού για τις φετινές αγορές. Ταβάνι στην ενίσχυση αυτή ορίζονται τα 2.000 ευρώ ανά εκµετάλλευση. Με την σηµερινή τιµή της ουρίας για παράδειγµα, κοντά στα 1.000 ευρώ ο τόνος, ένας Ιρλανδός αγρότης θα χρειαστεί να προβεί στην αγορά 8 τόνων (200 40κιλων σακιών) προκειµένου να λάβει το σύνολο της ενίσχυσης, αν υποθέσουµε ότι η µέση τιµή αγοράς το 2021, ήταν κοντά στα 500 ευρώ. Η Πολωνία, µε τις σαφώς µεγαλύτερες εκτάσεις και ανάγκες για θρέψη των καλλιεργειών προσανατολίζεται σε µια ενίσχυση της τάξης των 104 ευρώ (500 ζλότι) ανά τόνο, δηµιουργώντας και τον απαραίτητο δηµοσιονοµικό χώρο που προσεγγίζει τα 600 εκατ. ευρώ.
Εν αναµονή οδηγιών η Βάθη
Υπενθυµίζεται ότι αντίστοιχο πλάνο είχε στα σκαριά και το ελληνικό υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, µε την ηγεσία ωστόσο να φρενάρει τον περαιτέρω σχεδιασµό του, αναµένοντας επίσηµες οδηγίες από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο εν λόγω σχεδιασµός αφορούσε σε µια οριζόντια επιδότηση βάσει τιµολογίων και µέσω κουπονιού (voucher), της τάξης των 150 µε 200 ευρώ ανά τόνο λιπάσµατος. Μια τέτοια ρύθµιση θα απαιτούσε 60 µε 80 εκατ. ευρώ, ενώ ήδη έχει εξαγγελθεί η µείωση του ΦΠΑ από το 13 στο 6%, συνολικού κόστους 20 εκατ. ευρώ. Αναφορικά µε τη µείωση του ΦΠΑ σηµειώνεται ότι ακόµα δεν έχει προχωρήσει η εφαρµογή, κάτι που δείχνει ότι ίσως υπάρξουν αλλαγές στο πεδίο της ενίσχυσης της αγοράς λιπασµάτων. Σε αυτήν τη φάση, το υπουργείο κρατά τα χαρτιά του κλειστά αναφορικά µε τον τρόπο µε τον οποίο θα κινηθεί επί του ζητήµατος, έχοντας πάντως στα χέρια του το σχεδιάγραµµα του πλάνου που περιγράφεται παραπάνω, αναµένοντας παράλληλα ένα συγκεκριµένο πλαίσιο στήριξης από την Κοµισιόν. Αυτό το πλαίσιο στήριξης θα ανακοίνωνε η Κοµισιόν την Τετάρτη 2 Μαρτίου, ενώ σύµφωνα µε τα όσα έχουν διαρρεύσει θα περιλάµβανε την κατάργηση δασµών που µεταφράζονται σε 40 µε 60 ευρώ ο τόνος ανάλογα µε τον τύπο λιπάσµατος, ωστόσο οι τελευταίες εξελίξεις στο µέτωπο του πολέµου στην Ουκρανία, ανέβαλαν για µια εβδοµάδα την παρουσίαση.
Μέσα στην ερχόµενη εβδοµάδα δηλαδή, αναµένονται µεγάλες εξελίξεις και δεν αποκλείεται να η Κοµισιόν δώσει το πράσινο φως και στις κρατικές ενισχύσεις, αφού οι ισορροπίες στην αγορά αγροτικών πρώτων υλών και εµπορευµάτων αλλάζουν άρδην. Για τις εξελίξεις αυτές συζήτησαν την Τετάρτη 2 Μαρτίου σε έκτακτο συµβούλιο οι υπουργοί γεωργίας της Ευρώπης, σε µια διαδικτυακή σύσκεψη που αντικατέστησε την προγραµµατισµένη για την ηµέρα αυτή ανακοίνωση των µέτρων επιδότησης της αγοράς λιπασµάτων.
Η ρωσοουκρανική κρίση ανακατευθύνει πόρους της ΕΕ
Με φόντο τις εξελίξεις στην Ουκρανία, δεν αποκλείεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί σε ακόµα πιο καθοριστικές παρεµβάσεις επί του ζητήµατος, επιτρέποντας µάλιστα, πέραν από τις εθνικές έκτακτες ενισχύσεις στην αγορά λιπασµάτων και την ανακατεύθυνση κοινοτικών πόρων προκειµένου να διευκολυνθεί η κατάσταση. Αυτό ζήτησε και στην παρέµβασή του στο έκτακτο συµβούλιο ο υπουργός Γιώργος Γεωργαντάς. Άλλωστε, τόσο το ενεργειακό κόστος που εκτοξεύτηκε την προηγούµενη εβδοµάδα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο) όσο και οι νέες επιπλοκές στην εφοδιαστική αλυσίδα µέσω αποκλεισµών και κυρώσεων, αναµένεται να επιβαρύνουν περαιτέρω την συγκυρία στην ευρωπαϊκή αγορά λιπασµάτων. Τα µέχρι πρότινος δεδοµένα που από µόνα τους δικαιολογούσαν παρεµβάσεις έχουν επιδεινωθεί απότοµα και η επιδότηση των αγροτών καθίσταται πλέον ακόµα πιο επιτακτική.
agronews.gr