Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους καλείται να αποφασίσει για το αν δικαιούνται ή όχι χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι να συνταξιοδοτηθούν πρόωρα, σε ηλικία 55-58 ετών, με μειωμένη σύνταξη, εντός του τρέχοντος ή και τα επόμενα χρόνια, εφόσον είχαν συμπληρώσει εικοσιπενταετία κατά την περίοδο 2010-2012. Το υπουργείο Εργασίας, έπειτα από διχογνωμία των αρμόδιων υπηρεσιών, εκτιμά πως η σχετική νομοθεσία δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη και γι’ αυτό τον λόγο έχει απευθύνει το σχετικό ερώτημα στο Νομικό Συμβούλιο.
Το θέμα προβλημάτισε έντονα χιλιάδες ασφαλισμένους δημοσίους υπαλλήλους κατά το τέλος του 2021, καθώς δεν ήταν ξεκάθαρο τι ισχύει από 1.1.2022 με όσους ασφαλισμένους είχαν συμπληρώσει μέχρι 31.12.2021 τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, δεν είχαν όμως φτάσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Με ανακοίνωσή του το υπουργείο Εργασίας ξεκαθάρισε ότι όσοι μέχρι 31.12.2021 είχαν συμπληρώσει τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται αλλά δεν είχαν συμπληρώσει την ηλικία, διατηρούν τα ισχύοντα ηλικιακά όρια ακόμη και αν τα συμπληρώνουν μετά την 1.1.2022. Αυτή τη διαβεβαίωση έλαβαν υπόψη ήδη κάποιες χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι, κυρίως δάσκαλοι και καθηγητές και υπέβαλαν έως τον Φεβρουάριο, όπως ορίζει ο νόμος, αίτηση συνταξιοδότησης. Ομως, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους είχε άλλη άποψη. Εβαλε στον… πάγο τις αιτήσεις και υπέβαλε αίτημα στο υπουργείο Εργασίας, για το αν η ανακοίνωση ισχύει και για τις μειωμένες συντάξεις. Οι υπηρεσίες του υπουργείου έχουν διχογνωμία για το θέμα κι όπως δηλώνει στην «Κ» ο αρμόδιος υφυπουργός Εργασίας, Πάνος Τσακλόγλου, η απάντηση θα δοθεί από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους.
Αναλυτικά, όπως επισημαίνει στην «Κ» ο ειδικός στην κοινωνική ασφάλιση, δικηγόρος Δημήτρης Μπούρλος, με τις διατάξεις του ν. 4336/2015 αυξήθηκαν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα για όσους μέχρι 18.8.2015 δεν είχαν συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και τα μέχρι τότε προβλεπόμενα όρια ηλικίας. Από την ερμηνεία που δόθηκε τότε, στις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις πλην άλλων, εξαιρέθηκαν από την αύξηση των ηλικιακών ορίων και οι περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης στον δημόσιο τομέα, που συνταξιοδοτούνταν σε ηλικία 55 ετών (γυναίκες) αν είχαν 25ετία έως το 2010, 56 ετών (άνδρες και γυναίκες) αν είχαν 25ετία έως το 2011 και 58 ετών (άνδρες και γυναίκες) αν είχαν 25ετία έως το 2012. Οι κατηγορίες ασφαλισμένων αυτές, εφόσον είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012, μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν στα ηλικιακά όρια που αναφέραμε και πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας τους.
Ο ίδιος νόμος προέβλεπε ότι από 1.1.2022 όλοι οι ασφαλισμένοι θα έχουν δυνατότητα συνταξιοδότησης είτε στα 62 με πλήρη, έχοντας συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης, είτε στα 62 με μειωμένη σύνταξη αν είχαν λιγότερα των 40 ετών ασφάλισης (με τουλάχιστον 15 ή 25 έτη ασφάλισης) είτε στα 67 με πλήρη σύνταξη εφόσον είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.
Καλείται να κρίνει τη σχετική νομοθεσία ύστερα από διχογνωμία των αρμόδιων υπηρεσιών.
Τους τελευταίους μήνες του 2021 υπήρχε μεγάλη ανησυχία στους ασφαλισμένους για το τι πραγματικά θα ισχύσει από 1.1.2022 και μετά, κυρίως για όσους είχαν συμπληρώσει μεν μέχρι 31.12.2021 τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης, δεν είχαν όμως φτάσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο και θα το συμπλήρωναν μετά την 1.1.2022. Για παράδειγμα, σημειώνει ο κ. Μπούρλος, μία γυναίκα δημόσιος υπάλληλος εάν είχε 25ετία το 2011 και ήταν γεννημένη τον 6/1996, η οποία συνταξιοδοτείτο στα 56, γινόταν όμως 56 τον 6/2022 θα διατηρούσε και θα μπορούσε να συνταξιοδοτηθεί στα 56 ή έπρεπε πλέον για να συνταξιοδοτηθεί να συμπληρώσει το 62ο έτος;
Το υπουργείο Εργασίας με ανακοίνωσή του στις 23.9.2021 έθεσε τον γενικό κανόνα ότι όσοι μέχρι 31.12.2021 είχαν συμπληρώσει τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται αλλά δεν είχαν συμπληρώσει την ηλικία, διατηρούν τα ισχύοντα ηλικιακά όρια ακόμη και αν τα συμπληρώνουν μετά την 1.1.2022. Αυτό, κατά την άποψη του γνωστού δικηγόρου, είναι και η ορθή προσέγγιση στο συγκεκριμένο θέμα.
Παρά ταύτα και παρά την ανακοίνωση του υπουργείου, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους υπέβαλε ερώτημα στο υπουργείο, αν αυτός ο γενικός κανόνας αφορά και την κατηγορία των μειωμένων συντάξεων στο Δημόσιο. Το υπουργείο έπειτα από διχογνωμία των αρμόδιων υπηρεσιών, αποφάσισε να θέσει το ζήτημα στο Νομικό Συβμούλιο προκειμένου να λάβει θέση στο συγκεκριμένο ζήτημα, ερμηνεύοντας τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις.
Εν τω μεταξύ υπάρχουν κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων (κυρίως εκπαιδευτικών, αλλά όχι μόνο) που στηριζόμενοι στην ανακοίνωση του υπουργείου έχουν ήδη αποχωρήσει από την υπηρεσία. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση της «Κ», ο υφυπουργός Εργασίας Πάνος Τσακλόγλου ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν οι κανόνες αυθαίρετα και εν θερμώ. «Οντως, η σχετική νομοθεσία δεν είναι απολύτως ξεκάθαρη και γι’ αυτό τον λόγο απευθύνουμε σχετικό ερώτημα στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους», σημειώνει ο υφυπουργός, για να ξεκαθαρίσει πάντως ότι ανεξαρτήτως της γνωμοδότησης «δεν πρόκειται να μείνουν μετέωροι όσοι έχουν κάνει ή πρόκειται να κάνουν αίτηση συνταξιοδότησης».
Οπως σημειώνει ο κ. Μπούρλος, αν η τελική θέση του υπουργείου είναι ότι πλέον οι συγκεκριμένες ομάδες μπορούν να συνταξιοδοτηθούν μετά τη συμπλήρωση του 62ου έτους, θα βρεθούν ασφαλισμένοι που χωρίς δική τους υπαιτιότητα έστω για το διάστημα που αποχώρησαν και έως την επάνοδό τους, θα απολέσουν τις μηνιαίες αποδοχές τους. Για να καταλήξει πως το θέμα θα πρέπει να αντιμετωπισθεί με τήρηση της αρχής της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, που έχουν και πρέπει να έχουν οι διοικούμενοι προς την πολιτεία, ιδίως ήταν η ίδια έχει συμβάλει στη δημιουργία της εμπιστοσύνης αυτής.
kathimerini.gr