Σε δύο φάσεις θα εξελιχθεί το κυβερνητικό σχέδιο για την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων προκειμένου να αντιμετωπίσουν το πρωτοφανές τσουνάμι ακρίβειας.
Τον Μάιο θα συνεχιστεί η κρατική επιδότηση στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου αλλά και η επιδότηση του diesel κίνησης. Τον Ιούνιο θα τεθεί σε εφαρμογή η μεγάλη παρέμβαση στο ρεύμα, ώστε οι λογαριασμοί να επιστρέψουν στα περσινά επίπεδα, ενώ εξετάζονται και άλλες παρεμβάσεις, όπως η χορήγηση μιας νέας επιταγής ακρίβειας ύψους 200 ευρώ τον προσεχή Ιούνιο ή εναλλακτικά ενός στεγαστικού επιδόματος σε ευάλωτα νοικοκυριά. Ακόμα, μεταξύ των προτάσεων που έχει δεχθεί ο πρωθυπουργός περιλαμβάνεται και η αύξηση ορισμένων προνοιακών επιδομάτων.
Ενίσχυση των ευάλωτων
Βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης εξακολουθεί να είναι η στοχευμένη ενίσχυση των ευάλωτων ομάδων, οι οποίες βιώνουν πιο έντονα τις επιπτώσεις από το πρωτοφανές ράλι στις τιμές.
Στο υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζουν ότι η πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά είναι μεγάλη και πρέπει να ενισχυθούν με κάθε δυνατό και ρεαλιστικό τρόπο. Αν και το κεντρικό μέτρο, στο οποίο θα πέσει το βάρος, θα αφορά την ελάφρυνση των λογαριασμών του ηλεκτρικού ρεύματος, εξετάζονται και έξτρα παρεμβάσεις, στο πλαίσιο όμως των δημοσιονομικών δυνατοτήτων που έχει η χώρα.
Aνάλογα με τα περιθώρια που θα υπάρξουν, εξετάζεται και η μείωση συντελεστών ΦΠΑ σε τρία βασικά τρόφιμα, ενώ έχει κλειδώσει η παράταση του ισχύοντος καθεστώτος του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, τις μεταφορές και τον τουρισμό.
Η εξίσωση είναι δύσκολη, αφού οι αποφάσεις που θα ληφθούν δεν πρέπει να οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερη διόγκωση του ελλείμματος της χώρας, καθώς από το 2023 θα πρέπει να επιστρέψουμε σε πρωτογενή πλεονάσματα.
Μέτρα Μαΐου
Δύο μέτρα θα τεθούν σε εφαρμογή τον Μάιο:
η συνέχιση της κρατικής επιδότησης στους λογαριασμούς ρεύματος και
η επέκταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης για έναν ακόμη μήνα.
Το ύψος των επιδοτήσεων δεν αναμένεται να μεταβληθεί, αφού η τιμή χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας έχει υποχωρήσει οριακά. Για την ακρίβεια, έως και την περασμένη Τρίτη η τιμή ήταν πάνω από τα 242 ευρώ/MWh, ενώ τον Μάρτιο έκλεισε στα 272,68 ευρώ/MWh, άρα είναι πολύ πιθανό η κυβέρνηση να ανακοινώσει τις ίδιες με εκείνες του Απριλίου ενισχύσεις για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Έτσι, για τους οικιακούς καταναλωτές με μηνιαία κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας έως 300 Κιλοβατώρες η μέση μηνιαία ενίσχυση θα είναι περίπου στα 72 ευρώ.
Για τους δικαιούχους του ΚΟΤ θα κινηθεί στα επίπεδα των 87 ευρώ τον μήνα.
Για τους επαγγελματικούς καταναλωτές ρεύματος η μοναδιαία επιδότηση θα είναι γύρω στα 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Για τις πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις με παροχή ισχύος μέχρι 25kVA και για όλα τα αρτοποιεία ανεξαρτήτως ισχύος παροχής η μοναδιαία επιδότηση αναμένεται να κινηθεί στα 230 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ενίσχυση αναμένεται να λάβουν και τα νοικοκυριά κι επιχειρήσεις που καταναλώνουν φυσικό αέριο. Αυτή θα είναι στα 40 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα.
Το συνολικό πακέτο των προαναφερόμενων επιχορηγήσεων εκτιμάται κοντά στα 600 εκατ. ευρώ.
Μειωμένη κατά 15 λεπτά το λίτρο θα είναι για έναν ακόμη μήνα η τιμή για το πετρέλαιο κίνησης, σύμφωνα με απόφαση που υπέγραψαν ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Θόδωρος Σκυλακάκης.
Το ύψος της επιδότησης παραμένει στο ποσό των 0,12 ευρώ προ ΦΠΑ ανά λίτρο πετρελαίου κίνησης.
Μέτρα Ιουνίου
Στο υπουργείο Οικονομικών σταθμίζουν τις δυνατότητες για την καταβολή μιας νέας επιταγής ακρίβειας σε 1,7 εκατομμύρια δικαιούχους, ανάλογη με αυτή που δόθηκε τη Μεγάλη Εβδομάδα. Ο βασικός λόγος είναι ότι, εκτός από το ράλι των τιμών καυσίμων, οι περισσότερο οικονομικά ευάλωτοι πλήττονται και από τις ανατιμήσεις στα τρόφιμα, που αντιστοιχούν στο 20% του εισοδήματός τους. Παράλληλα στο ίδιο μήκος κύματος, λόγω των μεγάλων αυξήσεων που καταγράφονται στα ενοίκια, υπάρχει σκέψη για μια έκτακτη χορήγηση ενός επιδόματος-ενοικίου στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.
Ο κεντρικός πυρήνας των παρεμβάσεων θα αφορά τα τιμολόγια ρεύματος. Όπως ανέφερε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου, από την παρέμβαση που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στόχος είναι «όλοι να πληρώνουν το ρεύμα πολύ φθηνότερα».
Η χώρα μας επιδιώκει την αποσύνδεση της τιμής χονδρικής του ηλεκτρικού ρεύματος από την τιμή του φυσικού αερίου, ώστε να μην τιμολογείται η παραγωγή του στην ίδια τιμή, ακόμη και αν το ρεύμα έχει παραχθεί με λιγνίτη, από υδροηλεκτρική ενέργεια ή ΑΠΕ. Στόχος είναι οι τιμές λιανικής ρεύματος να προσεγγίσουν ακόμη και τα προ κρίσης επίπεδα, εκείνα του β' εξαμήνου του 2021, δηλαδή πέριξ των 0,13 με 0,16 ευρώ ανά kWh.
Στις προτεινόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται:
Επιβολή ανώτατης οριζόντιας τιμής εκκαθάρισης των πληρωμών των ηλεκτροπαραγωγών για το ρεύμα που παράγουν και πουλάνε μέσα από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας.
Εφαρμογή διαφορετικού πλαφόν στα έσοδα των παραγωγών ηλεκτρικής ανάλογα με την τεχνολογία που χρησιμοποιούν.
Συνδυασμός πλαφόν με επιδοτήσεις των λογαριασμών ρεύματος.
Μεγαλύτερη αύξηση της κρατικής επιδότησης των λογαριασμών ρεύματος.
imerisia.gr