Σε αυτήν τη συγκυρία οι ελλείψεις στην αγορά μπορούν να θεωρούνται δεδομένες για το επόμενο διάστημα, κάτι που συνεπάγεται και μια περαιτέρω ενίσχυση των τιμών για τα λιπάσματα.
Τελευταία πράξη στην υπόθεση της κρίσης λιπασμάτων της Ευρώπης, για την οποία έγραφε η Agrenda την προηγούμενη εβδομάδα, αποτελεί η κίνηση της νορβηγικής Yara να περιορίσει κι άλλο την παραγωγή αμμωνίας στην Ε.Ε. Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά έπειτα από ανακοίνωση της Yara την Πέμπτη 25 Αυγούστου, η εταιρεία πλέον θα αξιοποιεί το 35% περίπου της δυναμικής της για παραγωγή αμμωνίας στην Ευρώπη, αφού η τιμή για το φυσικό αέριο καθιστά απαγορευτική την λειτουργία των μονάδων της. Οι περικοπές είχαν ξεκινήσει νωρίτερα φέτος, σύμφωνα με τα όσα μεταδίδει το πρακτορείο Reuters.
Κατεβάζουν τους διακόπτες τα εργοστάσια σε όλη την Ευρώπη
Δεν είναι μόνο η Yara που αναγκάζεται να προχωρήσει σε περιορισμό λειτουργίας των εργοστασίων της. Η Grupa Azoty, ο μεγαλύτερος παραγωγός χημικών της Πολωνίας, ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη ότι θα περιορίσει και αυτή σημαντικά την παραγωγή αμμωνίας, επικαλούμενη «υπερβολικές και αναπάντεχες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας».
Η Achema AB, ο κορυφαίος παραγωγός λιπασμάτων της Λιθουανίας ανακοίνωσε ότι θα διακόψει την παραγωγή καθ’ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου, ενώ ήδη από τις αρχές Αυγούστου ο μοναδικός παραγωγός λιπασμάτων της Ουγγαρίας, η Nitrogenmuvek Zrt κατέβασε τους διακόπτες. Και η θυγατρική της CF.N στο Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε την προσωρινή διακοπή λειτουργίας της μονάδας της στο Billingham.
Στο μισό η παραγωγή αμμωνίας
Έπειτα από αυτές τις εξελίξεις, αναλυτές της αγοράς υπολογίζουν ότι η Ευρώπη έχει απολέσει πλέον το 50% της παραγωγής αμμωνίας και το 33% της παραγωγής αζωτούχων λιπασμάτων, ενώ στον ορίζοντα διαφαίνεται νέο «μπαράζ» αυξήσεων στην τιμή του φυσικού αερίου. Ο Λούκας Παστέρσκι, εκπρόσωπος του οργάνου παραγωγών λιπασμάτων της Ε.Ε, Fertilizers Europe, σχολιάζει στο Bloomberg ότι «είναι προφανές πως η αγορά ενέργειας της Ευρώπης έχει καταρρεύσει, ενώ το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να διαχειριστεί την κατάσταση».
Ως γνωστόν, η τιμή για το φυσικό αέριο βρίσκεται σε νέα υψηλά, πάνω από τα 310 ευρώ η μεγαβατώρα, ενώ τις τελευταίες εβδομάδες αυξήθηκε κατά 40%. Από τις αρχές του έτους οι τιμές έχουν ενισχυθεί κατά 300%.
Οι αγορές πλέον προεξοφλούν μια ενίσχυση των τιμών λιπασμάτων, ενώ και οι traders φαίνονται πρόθυμοι «να αγοράσουν» την είδηση, με τους τίτλους αρκετών εταιρειών του κλάδου να βρίσκονται στα πράσινα. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι στο χρηματιστήριο του Όσλο η μετοχή της Yara International στη συνεδρίαση της Παρασκευής 26 Αυγούστου ενισχύθηκε ενδοσυνεδριακά κατά 3%, με την αξία της στα 21,70 ευρώ περίπου, με υψηλό πενταετίας τα 28,50 ευρώ τον περασμένο Απρίλιο.
Πολλαπλά μέτωπα
Δεν είναι όμως μόνο το κόστος της ενέργειας αυτό που καθιστά δύσκολη την παραγωγή λιπασμάτων στην Ευρώπη. Οι εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν παράλληλα και ένα έμμεσο αποτύπωμα που αφήνει στην παραγωγική ικανότητα των εργοστασίων τους η υφιστάμενη γεωπολιτική κρίση και ο πόλεμος. Εδώ και αρκετούς μήνες η Ε.Ε έχει απαγορεύσει την εισαγωγή ποτάσας από την Λευκορωσία, έναν βασικό προμηθευτή στις παγκόσμιες αγορές. Παράλληλα, οι κυρώσεις εναντίων της Ρωσίας που έχουν επιβάλει ανεξάρτητα από την γραμμή της Ε.Ε τραπεζικά ιδρύματα, ναυτιλιακές και ασφαλιστικές εταιρείες, καθιστούν πρακτικά αδύνατη την εισαγωγή πρώτων υλών για παραγωγή λιπασμάτων από την Ρωσία, παρά το γεγονός ότι δεν έχει ενεργοποιηθεί κάποια άμεση απαγόρευση στο πεδίο αυτό. Παράλληλα η Κίνα έχει αποφασίσει να φρενάρει τις δικές της εξαγωγές λιπασμάτων, σε μια προσπάθεια εξασφάλισης ικανής προσφοράς προϊόντων θρέψεις για τις εσωτερικές της ανάγκες.
agronews.gr